Trong thời đại công nghệ số, khi điện thoại thông minh, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến ngày càng chi phối đời sống, làm thế nào để học sinh duy trì thói quen đọc sách, biết tìm đến những giá trị tri thức lành mạnh và biến kiến thức từ trang sách thành hành trang cho cuộc sống? Câu trả lời không chỉ nằm trong những lời khuyên của thầy cô, mà còn được thể hiện qua những sân chơi sáng tạo, nơi các em được trực tiếp trải nghiệm, khám phá và thể hiện bản thân.
Tại Trường Trung học cơ sở Nhơn Mỹ, Cuộc thi Tuyên truyền giới thiệu sách năm 2026, với chủ đề “Cuốn sách tôi yêu – Bước vào kỷ nguyên số”, đã mang đến một không gian như thế. Không đơn thuần là cuộc tranh tài giới thiệu sách, hội thi còn mở ra cơ hội để học sinh giao lưu, học hỏi, phát huy năng khiếu và cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của việc đọc trong thời đại mới.
Vượt qua vòng sơ khảo, 12 đội thi xuất sắc đến từ các khối lớp 6, 7, 8 và 9 đã bước vào vòng chung kết với sự chuẩn bị công phu và tinh thần hào hứng. Trong thời gian từ 10 đến 12 phút, mỗi đội lần lượt trải qua ba phần thi liên hoàn: “Dấu ấn từ trang sách”, “Sân khấu hóa và Giới thiệu sách” và “Độc giả thông thái”.
Từ những vần thơ, điệu hò, bài vè, lời ca đến các tiết mục diễn xuất, những cuốn sách vốn quen thuộc trên trang giấy đã được các em làm mới bằng ngôn ngữ nghệ thuật gần gũi, sinh động. Nhân vật văn học được tái hiện, những câu chuyện ý nghĩa được kể lại bằng góc nhìn của tuổi học trò; các thông điệp về tình bạn, tình cảm gia đình, kỹ năng sống và văn hóa ứng xử được chuyển tải tự nhiên, giàu cảm xúc.
Điều đáng quý là để có được những phần trình diễn ấy, học sinh không thể chỉ đọc qua nội dung tác phẩm. Các em phải chủ động tìm hiểu, lựa chọn chi tiết tiêu biểu, thảo luận ý tưởng, xây dựng kịch bản, phân công nhiệm vụ và cùng nhau luyện tập. Quá trình đó giúp việc đọc sách trở nên hấp dẫn hơn, đồng thời rèn luyện khả năng diễn đạt, tư duy sáng tạo, tinh thần hợp tác và sự tự tin trước đám đông.
Cô Nguyễn Thị Toàn, chủ nhiệm câu lạc bộ ngữ văn, thành viên ban tổ chức, nhấn mạnh:
“Điểm nhấn lớn nhất năm nay là Câu lạc bộ Ngữ văn định hướng các nội dung thi không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu sách và sân khấu hóa theo truyền thống, mà các em phải biết kết hợp sáng tạo trong việc tự sáng tác các bài vè, hò, hát, múa, xây dựng tình huống và sử dụng song ngữ. Các em còn kết hợp công nghệ số trong thiết kế bài trình chiếu từ AI để phần thi sinh động, hấp dẫn hơn.
Đặc biệt, ở phần thi ‘Độc giả thông thái’, học sinh không biết trước câu hỏi của Ban Giám khảo mà phải suy nghĩ, trả lời trong thời gian rất ngắn, qua đó thể hiện tư duy phản biện và khả năng thích ứng với chuyển đổi số.”
Điểm mới của hội thi chính là sự kết hợp hài hòa giữa văn hóa đọc và công nghệ số. Công nghệ trí tuệ nhân tạo, bài trình chiếu, âm nhạc và hình thức thể hiện đa dạng được các em vận dụng như những công cụ hỗ trợ truyền tải tri thức. Tuy nhiên, điều cốt lõi vẫn là khả năng đọc hiểu, lựa chọn thông tin, cảm nhận giá trị tác phẩm và chủ động đưa ra quan điểm của mình.
Đặc biệt, phần thi “Độc giả thông thái” không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đặt học sinh trước những tình huống cần suy nghĩ nhanh, lập luận và ứng biến. Qua đó, các em được rèn luyện năng lực tư duy độc lập, biết phân tích vấn đề và vận dụng điều đã học vào thực tiễn.
Đây cũng chính là hiệu quả thiết thực mà cuộc thi hướng đến: giúp học sinh không chỉ đọc để biết, mà còn đọc để hiểu, để suy ngẫm, để hình thành kỹ năng và trưởng thành hơn trong học tập cũng như cuộc sống.
Với học sinh, mỗi cuốn sách được lựa chọn là một hành trình khám phá; mỗi lần đứng trên sân khấu là một cơ hội vượt qua sự rụt rè, thể hiện cá tính và khẳng định khả năng của bản thân.
Đến với vòng chung kết, đội thi lớp 9A1 lựa chọn tác phẩm Kính vạn hoa để gửi gắm thông điệp về tình bạn, tri thức và vai trò của sách trong đời sống hiện đại. Phía sau phần trình diễn là những ngày các em cùng nhau đọc sách, bàn bạc kịch bản, phân vai và miệt mài tập luyện.
Em Từ Nhật Vi, thành viên đội thi lớp 9a1, bày tỏ:
“Qua phần trình diễn, lớp con muốn nhắn nhủ rằng sách chính là người bạn đồng hành tuyệt vời nhất. Dù công nghệ thông tin và mạng xã hội có phát triển đến đâu thì những trang sách ý nghĩa vẫn luôn là chiếc chìa khóa vàng mở ra tri thức, bồi dưỡng nhân cách và giúp chúng ta có đầy đủ năng lực, phẩm chất để đáp ứng những yêu cầu trong thời đại hiện nay.”
Em Đỗ Huỳnh Kim Phụng, thành viên đội thi lớp 9a1, tiếp lời:
“Cảm xúc của con bây giờ rất hồi hộp nhưng cũng vô cùng tự hào. Để chuẩn bị cho phần trình diễn này, tụi con đã phải đọc sách, bàn bạc kịch bản và tập luyện rất miệt mài.
Theo chúng con, đọc sách trong kỷ nguyên số không chỉ giúp mở rộng hiểu biết mà còn rèn luyện kỹ năng sống, cách ứng xử văn minh trong đời sống thực tế cũng như trên mạng xã hội.”
Từ những chia sẻ chân thành ấy có thể thấy, giá trị của hội thi không chỉ được đo bằng kết quả hay những giải thưởng. Điều quan trọng hơn là học sinh đã có thêm động lực tìm đọc sách, biết làm việc cùng bạn bè, biết lắng nghe những góc nhìn khác nhau và học cách trình bày suy nghĩ của mình.
Hội thi cũng là dịp để thầy cô phát hiện những học sinh có năng khiếu về văn học, viết kịch bản, diễn xuất, ca hát, dẫn chương trình, thiết kế hình ảnh và ứng dụng công nghệ. Những khả năng đôi khi chưa có điều kiện thể hiện trong giờ học thường ngày nay được khơi mở qua một môi trường trải nghiệm thực tế, nơi mỗi em có thể tìm thấy thế mạnh và sự tự tin của riêng mình.
Không chỉ học sinh trực tiếp dự thi được hưởng lợi, những bạn theo dõi và cổ vũ cũng có cơ hội khám phá những cuốn sách hay, tiếp nhận thông điệp tích cực và nuôi dưỡng sự tò mò đối với tri thức. Từ đó, sức lan tỏa của văn hóa đọc có thể vượt ra ngoài phạm vi sân khấu, đi vào lớp học, thư viện và thói quen học tập hằng ngày.
Thầy Lê Tấn Thời, Phó Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Đăng Sơn, khẳng định:
“Vận dụng kiến thức và kỹ năng để tạo nên những sản phẩm học tập với sự định hướng, hỗ trợ của thầy cô, đó chính là tiêu chí của những hoạt động lan tỏa văn hóa đọc, trong đó có hoạt động sân khấu hóa các tác phẩm văn học.
Môi trường sư phạm góp phần ươm mầm thói quen đọc sách. Việc tổ chức những không gian văn hóa đọc bằng hình thức sân khấu hóa tác phẩm văn học là nỗ lực thể hiện tâm huyết của thầy cô. Bên cạnh sự tư vấn chuyên môn của giáo viên, sự hợp tác của phụ huynh đóng vai trò rất quan trọng trong việc phát huy năng lực sáng tạo của học sinh. Khi phụ huynh hiểu được ý nghĩa của chương trình, họ sẽ đồng hành cùng nhà trường, giúp con em phát triển kỹ năng đọc thông qua việc vận dụng kiến thức vào thực tiễn.”
Nhận xét từ góc độ chuyên môn cho thấy, để văn hóa đọc thực sự bén rễ trong học sinh, nhà trường cần tạo ra những môi trường học tập hấp dẫn, nơi kiến thức không chỉ được tiếp nhận mà còn được thực hành và sáng tạo. Trong quá trình ấy, thầy cô đóng vai trò định hướng, phụ huynh là người đồng hành, còn học sinh chính là chủ thể chủ động khám phá và phát triển năng lực của mình.
Tại Trường THCS Nhơn Mỹ, sự quan tâm của Ban Giám hiệu, sự tận tâm của giáo viên, sự phối hợp của phụ huynh cùng nguồn lực xã hội hóa hỗ trợ cơ sở vật chất và khen thưởng đã góp phần tạo điều kiện để sân chơi được tổ chức chu đáo, thiết thực. Đây cũng là minh chứng cho thấy việc xây dựng văn hóa đọc không phải nhiệm vụ của riêng thư viện hay một môn học, mà cần sự chung tay của cả nhà trường, gia đình và cộng đồng.
Khép lại vòng chung kết, Ban Tổ chức tổ chức tổng kết, trao thưởng trong tiết chào cờ đầu tuần với một giải Nhất, hai giải Nhì, ba giải Ba và sáu giải Khuyến khích, cùng các giải chuyên đề dành cho phần giới thiệu sách xuất sắc, nhân vật bước ra từ trang sách ấn tượng và trang phục, đạo cụ sân khấu đặc sắc.
Mỗi phần thưởng là sự ghi nhận cho nỗ lực, tinh thần đồng đội và sức sáng tạo của các em. Nhưng có lẽ, phần thưởng ý nghĩa nhất chính là những kiến thức được tích lũy, những kỹ năng được rèn luyện, những tình bạn được bồi đắp và niềm yêu thích đọc sách được khơi dậy sau mỗi lần tham gia hội thi.
Qua cuộc thi, Ban Tổ chức kỳ vọng hội thi không chỉ là sân chơi tranh tài trong một ngày tại Trường THCS Nhơn Mỹ, mà sẽ trở thành ngọn lửa lan tỏa niềm đam mê đọc sách mỗi ngày, góp phần truyền cảm hứng đến học sinh ở những địa bàn khác. Sự đồng hành của thầy cô, phụ huynh và cộng đồng sẽ tiếp tục là động lực để nhà trường tổ chức thêm nhiều hoạt động bổ ích, tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện.
Có thể nói, từ những trang sách đến sân khấu, từ những câu chuyện văn học đến các tình huống của đời sống số, Cuộc thi Tuyên truyền giới thiệu sách năm 2026 tại Trường THCS Nhơn Mỹ đã mở ra một cách tiếp cận gần gũi, sinh động đối với tri thức. Qua đó, các em không chỉ học cách yêu sách mà còn học cách tư duy, giao tiếp, hợp tác và sáng tạo; không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn biết vận dụng những điều đã đọc vào cuộc sống.
Trong kỷ nguyên số, phương thức tiếp cận thông tin có thể thay đổi từng ngày, nhưng giá trị của việc đọc vẫn luôn bền vững. Bởi mỗi cuốn sách hay không chỉ mở ra một chân trời tri thức mới, mà còn góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, hoàn thiện nhân cách và khơi nguồn tinh thần tự học suốt đời.
Và khi tình yêu sách được gieo mầm từ những sân chơi như thế, mỗi học sinh sẽ có thêm một người bạn đồng hành trên hành trình trưởng thành – người bạn mang tên Sách.
