Nhơn Mỹ - một vùng quê nằm giữa cù lao Ông Chưởng, nơi người dân quanh năm gắn bó với ruộng đồng, vườn cây và những công việc mưu sinh bình dị. Nhưng cũng chính từ vùng quê ấy, nhiều người đã bước vào giảng đường đại học, tiếp tục đi xa trên hành trình tri thức. Có người trở thành thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa, có người đạt học vị tiến sĩ. Phía sau những tấm bằng, những buổi lễ vinh danh và những con số đầy tự hào là cả một hành trình bền bỉ của công tác khuyến học, khuyến tài, là sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền, nhà trường, gia đình, xã hội, đóng góp cho sự nghiệp trồng người.
Hội Khuyến học xã Nhơn Mỹ được thành lập từ năm 2002. Khi ấy, giữa muôn vàn khó khăn của một xã cù lao nghèo, việc vận động con em bám lớp, bám trường đã là cả một bài toán hóc búa đối với chính quyền địa phương. Nhưng với quyết tâm “không để cái nghèo làm thui chột những tài năng”, phong trào khuyến học đã bén rễ, đâm chồi và lan tỏa sâu rộng bằng những bước đi vững chắc. Qua hơn hai thập niên xây dựng và phát triển, công tác khuyến học, khuyến tài ngày càng lan tỏa sâu rộng. Hiện, Hội có hơn 13.200 hội viên, với 62 chi hội khuyến học, gồm chi hội tại các ấp, trường học, cơ sở tôn giáo, cơ sở thờ tự, doanh nghiệp và các cơ quan, đoàn thể. Toàn xã có 30 Cộng đồng học tập, 6 Đơn vị học tập, trên 11.900 Gia đình học tập. Từ năm 2012 đến năm 2025, địa phương đã vinh danh 6 tiến sĩ, 64 thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa I, bác sĩ chuyên khoa II và tuyên dương 1.546 học sinh đỗ vào các trường đại học.
Hằng năm, Hội Khuyến học xã phối hợp với các trường, Ban nhân dân các ấp rà soát danh sách học sinh thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo để vận động quà và học bổng chương trình “Tiếp bước đến trường”. Đối với những trường hợp đặc biệt khó khăn, kể cả sinh viên đang học đại học, Hội xem xét hỗ trợ phù hợp để các em có thêm điều kiện tiếp tục việc học. Trong năm 2025, Hội Khuyến học xã vận động các mạnh thường quân, nhà hảo tâm: hỗ trợ các em có hoàn cảnh khó khăn, bảo hiểm y tế học sinh, “Tiếp bước đến trường”, khen thưởng học sinh giỏi, hỗ trợ các trường phát thưởng cuối năm học,… tổng kinh phí hơn 242 triệu đồng.
Một nét đặc biệt làm nên sức sống của phong trào khuyến học Nhơn Mỹ là sự tham gia tích cực của các dòng họ. Đến nay, toàn xã đã xây dựng được 28 Dòng họ học tập. Mô hình đầu tiên được thành lập vào năm 2009 là Dòng họ học tập Lương Văn Cù. Từ đó, mỗi năm Hội Khuyến học xã tiếp tục vận động xây dựng thêm từ 1 đến 3 dòng họ.
Phát huy truyền thống yêu nước, hiếu học của gia đình và dòng họ, các thành viên luôn quan tâm đến việc học tập của con cháu. Chi hội còn trao nhiều phần quà “Tiếp bước đến trường”, dụng cụ học tập, gạo và các vật dụng thiết yếu cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn. Đến nay, Dòng họ đã vinh danh 2 Tiến sĩ, 8 Thạc sĩ, 3 Bác sĩ chuyên khoa I và tuyên dương 65 học sinh đỗ đại học.
Dòng họ học tập Nguyễn Thành Thu cũng là một mô hình đáng ghi nhận. Hằng năm, tổ chức tổng kết, phát thưởng cho con cháu học tập tốt, đồng thời quan tâm hỗ trợ những trường hợp khó khăn trong quá trình học tập. Mức thưởng được thực hiện phù hợp với từng thành tích, trong đó học sinh đỗ đại học được thưởng 1 triệu đồng, tốt nghiệp đại học 2 triệu đồng và đạt học vị Thạc sĩ 5 triệu đồng. Đến nay, dòng họ đã có 1 Tiến sĩ, 6 Thạc sĩ, 1 Bác sĩ chuyên khoa II và 60 học sinh đỗ đại học,... Chính sự quan tâm và sự ghi nhận kịp thời của dòng họ tiêu biểu đã trở thành bệ đỡ vững chắc, giúp các em tự tin bước tiếp trên hành trình chinh phục tri thức.
Người dân Nhơn Mỹ đã thấm thía một triết lý sâu sắc: chỉ có con đường học vấn mới giúp con em họ thoát ly được cái nghèo, cái khó của việc làm nông bấp bênh phụ thuộc vào thiên tai. Hằng năm, việc hỗ trợ kịp thời hàng trăm suất bảo hiểm y tế, học bổng “Tiếp bước đến trường” đã giúp hàng ngàn gia đình khó khăn giảm bớt gánh nặng tài chính, giữ cho con trẻ không phải bỏ học giữa chừng. Khi những đứa con tốt nghiệp đại học, trở thành thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa hay kỹ sư, họ mang tri thức và mức thu nhập ổn định quay trở lại đỡ đần gia đình, giúp cha mẹ thoát nghèo một cách bền vững.
Giáo dục chất lượng cao tạo bước đột phá trong chuyển dịch cơ cấu lao động địa phương. Nhơn Mỹ từ một xã thuần nông đang từng bước chuyển dịch cơ cấu sang hướng nông nghiệp kỹ thuật cao kết hợp dịch vụ, tiểu thủ công nghiệp. Nguồn lao động chất lượng cao – hơn 1.540 cử nhân, kỹ sư và hàng chục thạc sĩ, tiến sĩ xuất thân từ phong trào khuyến học xã – đã đóng vai trò nòng cốt. Họ ứng dụng kỹ thuật số, công nghệ sinh học vào việc thâm canh xoài, bắp, lúa, nâng giá trị nông sản. Sự hiểu biết cũng giúp người dân Nhơn Mỹ nhạy bén hơn với các mô hình kinh tế tập thể, hợp tác xã kiểu mới, thúc đẩy kinh tế địa bàn tăng trưởng ổn định.
Khuyến học bồi đắp văn hóa và thắt chặt tình làng nghĩa xóm. Phong trào khuyến học đã khơi dậy truyền thống yêu nước, đùm bọc lẫn nhau của nhân dân Nhơn Mỹ. Việc xây dựng 30 Cộng đồng học tập và hàng ngàn Gia đình học tập đã giúp môi trường xã hội trở nên lành mạnh, các tệ nạn xã hội bị đẩy lùi, trật tự an ninh được giữ vững. Sự đóng góp tự nguyện từ các tôn giáo, các doanh nghiệp, mạnh thường quân tạo nên sợi dây liên kết cộng đồng bền chặt, nơi người giàu nâng bước người nghèo, người đi trước dắt dìu người đi sau, Nhơn Mỹ thành một biểu tượng của sự văn minh và nhân ái.
Khuyến học không chỉ là trao học bổng, đó còn là xây dựng một môi trường để người học được tôn trọng, được động viên và được ghi nhận. Hội Khuyến học xã phối hợp với nhà trường khen thưởng học sinh đạt thành tích cao, hỗ trợ một phần cơ sở vật chất phục vụ dạy và học, đồng hành trong các hoạt động trải nghiệm, giáo dục kỹ năng sống, vận động xây dựng “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, hỗ trợ các trường tổ chức tổng kết, phát thưởng cuối năm học,... Đó là một cách làm có ý nghĩa lâu dài.
Ngày nay, khi nhắc đến Nhơn Mỹ, người ta không chỉ nhớ đến một vùng quê sản xuất nông nghiệp ven sông. Người ta còn nhớ đến một vùng đất có truyền thống hiếu học. Nhưng điều đáng tự hào nhất không nằm ở danh xưng “Làng Thạc sĩ”. Điều đáng tự hào hơn là từ vùng quê ấy, ngày càng có nhiều người trẻ bước vào giảng đường đại học, tiếp tục học tập và trưởng thành. Bởi mục tiêu cuối cùng của khuyến học không phải là tạo ra thật nhiều tấm bằng, mà là tạo ra những con người có tri thức, có nghị lực, có trách nhiệm với gia đình, cộng đồng và quê hương.
Nhìn về tương lai, chính quyền và nhân dân xã Nhơn Mỹ xác định khuyến học, khuyến tài là một nhiệm vụ chiến lược xuyên suốt. Tại Đại hội đại biểu Hội Khuyến học xã Nhơn Mỹ lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 – 2031, những định hướng lớn cho một kỷ nguyên học tập mới đã được vạch ra, dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy xã và Hội Khuyến học tỉnh An Giang. Theo đó, Hội Khuyến học xã đặt mục tiêu phấn đấu đạt 90% gia đình được công nhận danh hiệu 'Gia đình học tập'; 100% dòng họ đạt danh hiệu 'Dòng họ học tập'; và 100% cộng đồng dân cư, tổ tự quản đạt danh hiệu 'Cộng đồng học tập'. Đồng thời, xã quyết tâm vận động 95% hộ gia đình có con em trong độ tuổi đi học được đến trường học tập suốt đời, phấn đấu vận động Quỹ Khuyến học đạt chỉ tiêu 3 tỷ đồng vào cuối nhiệm kỳ mới để nâng cấp cơ sở vật chất học tập, tăng cường học bổng chuyên sâu.
Hội khuyến học tiếp tục xác định việc duy trì và nâng cao chất lượng lễ vinh danh, tuyên dương là một nhiệm vụ quan trọng để lan tỏa tinh thần hiếu học; đồng thời tiếp tục đồng hành với nhà trường trong hỗ trợ học sinh khó khăn, khuyến khích học sinh có thành tích cao, phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, góp phần xây dựng xã hội học tập trên địa bàn.
Nhơn Mỹ hôm nay tự hào có những người con đỗ đạt thành danh. Nhưng giá trị bền vững và thiêng liêng nhất của mảnh đất cù lao này chính là việc đã hình thành nên một truyền thống tốt đẹp: coi trọng việc học, trân trọng người học và cùng nhau nâng bước những ước mơ. Đó chính là mỏ neo tinh thần vững chắc nhất giúp Nhơn Mỹ vượt qua sóng gió kinh tế, vững vàng tiến bước trên hành trình xây dựng quê hương ngày càng văn minh, giàu đẹp – nơi tri thức là nền tảng, hiếu học là lẽ sống, và mỗi người trẻ đều có cơ hội bình đẳng để vươn mình bay xa bằng chính nghị lực của bản thân./.
